برای بهتر درک کردن جرائم و مجازاتهای مرتبط با چک برگشتی و جلوگیری از اشتباهات و خسارات، شناخت صحیحی از شرایط و قوانین این زمینه ضروری است. به همین منظور، وکیل مرتضایی، راهنمایی برای شکایت در مورد چک برگشتی را برای شما آماده کردهایم.
طبق قوانین صدور چک (چک صیادی)، فردی که چک را صادر میکند، باید در تاریخ مشخص شده بر روی چک، مبلغ نقدی معادل آن را در حساب بانکی خود داشته باشد. در غیر این صورت، چک برگشت میشود و اقدامات قانونی علیه صادرکننده چک انجام میشود. این نوع چک، به عنوان چک برگشتی یا چک بلامحل شناخته میشود.
شکایت کیفری از چک برگشتی
شکایت کیفری از چک برگشتی به عنوان یک روش رایج برای ثبت اعتراضات در این زمینه مطرح است. برای اقدام به شکایت کیفری، شما باید چک را در مدت شش ماه از تاریخ وصول نشدنش، اقدام به برگشت زدن نمایید و حداکثر تا پایان شش ماه پس از آن به دادسرا مراجعه کرده و شکایت کیفری خود را ثبت کنید. در غیر این صورت، امکان ثبت شکایت کیفری علیه صادرکننده چک وجود ندارد و شما تنها میتوانید از طریق راههای ثبتی یا حقوقی اقدام کنید.
همچنین، برخی از چکها مانند چک سفید امضا، قابلیت ثبت شکایت کیفری را ندارند. در قانون جدید، افراد موظف به ثبت چک هستند و در صورتی که مراحل ثبت به درستی انجام نشود، شما با کمک یک وکیل میتوانید به صورت کامل شکایت خود را در خصوص چک ثبت نشده ارائه کنید و از صفر تا صد پروسه را پیگیری کنید.
مراحل شکایت از چک برگشتی
بهتر است مراحل شکایت از چک برگشتی را به صورت کامل و درست انجام دهیم. در ادامه، مراحل لازم برای شکایت از چک برگشتی را تشریح میکنیم:
- برگشت زدن چک: اگر شما به عنوان صاحب چک متوجه میشوید که صادرکننده چک در حساب خود به اندازه مبلغ مشخص شده روی چک وجه نقد کافی ندارد، ابتدا باید چک را برگشت بزنید. سپس باید از بانک درخواست گواهی عدم پرداخت (گواهی برگشت چک) دریافت کنید. این گواهی مدرکی است که نشان میدهد چک به دلیل عدم موجودی کافی در حساب صادرکننده برگشت خورده است.
- مهلت زمانی: برای شکایت کیفری از چک برگشتی، باید در زمان مقرر اقدام کنید. مهمترین عامل در این مورد معطلی و تأخیر است. شما تنها دو ماه زمان دارید تا برگشت زدن چک را انجام دهید.
- شکایت کیفری: بعد از برگشت زدن چک، باید در مدت شش ماه پس از آن به دادسرا شکایت کیفری را ارائه دهید. در این شکایت، باید موارد مربوط به نقض قوانین صدور چک را بیان کنید و اثباتهای لازم را ارائه نمایید.
- ضرورت رعایت زمان: حائز اهمیت است که زمان را به درستی رعایت کنید. برخی اشتباهاً فکر میکنند که برگشت زدن چک به تنهایی کافی است ولی در واقعیت، این تنها یکی از مراحل است. پس از برگشت زدن چک، شما تنها شش ماه فرصت دارید تا شکایت کیفری خود را در مراجع قضایی ثبت کنید. اگر در این مدت زمانی شکایت ثبت نشود، امیدی به دریافت وجهتان وجود نخواهد داشت.
در نهایت، برای جلوگیری از ایجاد سوءتفاهم و خسارتهای بیشتر، توصیه میشود در صورت بروز مشکل در مورد چک برگشتی، با یک وکیل تماس بگیرید تا راهنمایی و مشاوره حقوقی لازم را دریافت کنید.
مراجعه به اداره ثبت
راههای قانونی برای وصول چک برگشتی شامل دو مرحله اصلی است:
- مراجعه به اداره ثبت
- و مراجعه به محاکم قضایی.
اکثر افراد عموماً به دادگاههای قضایی یا دادسراها مراجعه میکنند تا چک بلامحل را نقد کنند. اما باید توجه داشت که اداره ثبت نیز در بخش دایره اجرای ثبت اختیاراتی برای این امر دارد.
مرحله اول برای اقدام از طریق اداره ثبت، تشخیص دایره اجرایی مورد نظر است. بر اساس ماده ۲۴۵ آییننامه اجرای مفاد اسناد لازمالاجرا، تقاضای اجرای چک باید در اداره ثبت، ثبت شود که در آن مکانی که بانک صادرکننده چک واقع شده است، اقدام کند. به عنوان مثال، در صورت صدور چکها توسط بانکهای اهواز، مراجعه به اداره ثبت اهواز جهت اقدامات لازم است.
به این ترتیب، میتوانید با تعیین دایره اجرایی مربوطه و ارائه مدارک مورد نیاز، به اداره ثبت مراجعه کرده و درخواست صدور اجراییه علیه صادرکننده چک را ثبت نمایید. پس از ثبت درخواست، لازم است منتظر صدور اجراییه توسط اداره ثبت باشید. این فرآیند ممکن است تا چند روز زمان ببرد.
پس از صدور اجراییه، شما میتوانید با استفاده از اقدامات حقوقی و با کمک اداره ثبت و سایر مراجع قضایی، به وصول وجه مورد نظر از صادرکننده چک برسید.
مقاله پیشنهادی: وکیل چک
ارائه مدارک مورد نیاز
خصی که میخواهد چک برگشتی خود را از طریق اداره ثبت وصول کند، باید مدارک زیر را آماده کند و به بخش اجرایی اداره ثبت ارائه دهد:
- لاشه چک: این شامل فرم چک اصلی است که به صورت کامل تکمیل شده است. لازم است که همه جزئیات ارزیابی شده، از جمله مبلغ چک، نام صادرکننده، تاریخ صدور و امضاها، در آن درج شده باشد.
- گواهی عدم پرداخت: بانک صادرکننده چک به شخص دارنده چک گواهی عدم پرداخت صادر میکند. این گواهی بیان میکند که صادرکننده چک در حساب خود موجودی کافی برای پرداخت چک را نداشته است.
- کپی برابر اصل چک: شخص باید یک کپی معتبر و دقیق از چک برگشتی را آماده کند. این کپی باید همه جزئیات چک اصلی را شامل شود و با اصل چک مطابقت داشته باشد.
با تهیه این مدارک و تحویل آنها به بخش اجرایی اداره ثبت، مراحل لازم برای صدور اجراییه علیه صادرکننده چک آغاز میشود. لاکن لازم به ذکر است که زمان لازم برای صدور اجراییه تا لحظه تحویل مدارک تقریباً ۴۸ ساعت طول میکشد. در این مدت شخص باید صبور باشد و منتظر صدور اجراییه بماند.
تبعات چک برگشتی
پس از ثبت اطلاعات چک در سامانه یکپارچه بانک مرکزی که نشان میدهد چک قابل پرداخت نیست یا موجودی حساب صادرکننده کافی نیست، این اطلاعات به صورت آنلاین به تمام بانکها و موسسات مالی و اعتباری منتقل میشود.
بعد از گذشت بیست و چهار ساعت، تمام بانکها و موسسات مالی و اعتباری موظف هستند تا تا زمان حذف تاثیر چک برگشتی، مراحل زیر را در قبال صاحب حساب انجام دهند:
- جلوگیری از افتتاح حساب جدید و صدور کارت بانکی برای صاحب حساب.
- مسدودسازی همه حسابها و کارتهای بانکی و مسدودسازی هر نوع مالی که به صادرکننده چک تعلق دارد.
- جلوگیری از پرداخت هر نوع تسهیلات بانکی یا ارائه هر نوع ضمانتنامه ارزی یا ریالی.
- امکان افتتاح اعتبارات اسنادی، ارزی یا ریالی به نام صادرکننده چک قطع میشود.
در مراحل بعدی، باید اقداماتی انجام شود تا هر نوع ثبتی که برای صادرکننده چک برگشتی انجام میشود، متوقف گردد.
به عنوان مثال، شخصی که چک برگشتی صادر کرده است، نمیتواند خودرو یا ملک دیگری را به نام خود ثبت کند، نمیتواند عضو فعال هیئت مدیره یک شرکت شود و یا ممنوعالخروج شده و حتی امکان واریز وجه به حساب او نیز ممکن است محدود شود. امروزه با پیشرفت تکنولوژی، احتمال برگشت چک به شدت کاهش یافته است.
آیا چک برگشتی منجر به ورود به زندان میشود؟
پس از صدور و ابلاغ رأی قطعی توسط دادگاه، باید درخواست اجراییه از دادگاه مربوطه صادر شود تا عملیات اجرایی حکم دادگاه آغاز شود.
بعد از صدور حکم اجراییه و ابلاغ آن به صادرکننده چک برگشتی، به وی مهلت قانونی ۱۰ روز داده میشود تا حکم را اجرا کند و بدهی خود را تسویه کند.
سؤالی که در اینجا مطرح میشود این است که آیا چک برگشتی منجر به ورود به زندان میشود؟ در شرایطی که صادرکننده چک برگشتی در مهلت تعیین شده بدهی خود را تسویه ننماید، قانون اموال و دارایی وی را توقیف میکند و مبلغ معادل وجه چک از اموال توقیف شده به طلبکار پرداخت خواهد شد.
در صورتی که اموالی از صادرکننده چک برگشتی تشخیص داده نشود، میتوان از طریق دایره اجرای احکام حکم جلب محکوم را دریافت کرد. به عبارت دیگر، در صورت عدم تسویه بدهی و عدم تشخیص اموال، اقدامات قانونی جهت تأمین طلبکاری انجام میشود.
مدت زمان بررسی چک برگشتی
همانطور که پیشتر ذکر شد، بعد از ابلاغ اجرائیه به صادرکننده چک برگشتی، مهلت ۱۰ روز به صاحب چک اعطا میشود تا بدهی خود را تسویه نماید. در صورتی که صادرکننده چک قادر به تسویه بدهی نباشد، یا در صورت عدم توافق با دارنده چک (طلبکار) برای تسویه آن، امکان ارائه پیشنهادهای دیگر به منظور تسویه بدهی یا معرفی داراییها به مرجع صالح برای تسریع در اجرای رأی وجود دارد.
اگر اقدامات فوق انجام نشوند، در صورتی که چک به عنوان ضمانت یا تعهد در معامله صادر نشده باشد، شرطی به تحقق نرسیده باشد و صادرکننده چک دستور عدم پرداخت آن را ندهد، سازمان قضایی مجاز است حکم را اجرا کند و طلبکار میتواند وجه یا دارایی خود را بازیابی کند.
در شرایطی که صادرکننده چک شکایتی داشته باشد، مانند ادعای وجود ضمانت برای چک، کشف تقلب یا خیانت در امانت یا ارتکاب جرائم دیگر، میبایست در مرجع قضائی صالح دعوای قضایی خود را ثبت کند.
استعلام شکایت چک برگشتی
برای استعلام و پیگیری چک برگشتی، شما میتوانید از درگاه ملی قوه قضاییه استفاده کنید. برای این منظور، میتوانید به آدرس وبسایت https://eadl.ir/ مراجعه کنید. در این وبسایت، شما باید ابتدا در سامانه ثنا ثبتنام کنید.
برای صرفهجویی در زمان و انرژی، میتوانید قبل از مراجعه حضوری به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، از طریق آدرس https://sana.adliran.ir/ اقدام به ثبت اطلاعات اولیه خود کنید. با ثبت اطلاعات در این سامانه، شما میتوانید در مراجعات بعدی خود از خدمات الکترونیکی استفاده کنید و به راحتی اطلاعات مورد نیاز را دریافت کنید.
لطفا توجه داشته باشید که اطلاعات بیشتری در مورد استعلام چک برگشتی و فرآیند مربوطه در وبسایت مذکور در دسترس است و میتوانید با مراجعه به آن، به تفصیل با روشها و نحوه استفاده از این سامانه آشنا شوید.
هزینه صدور اجراییه برای وصل چک
هزینه صدور اجراییه برای وصول چک برگشتی به شرایط و قوانین مختلف در هر کشور و منطقه بستگی دارد. در اینجا، یک توصیف کلی از روند و هزینههای مرتبط با صدور اجراییه برای وصل چک برگشتی ارائه میشود.
در مراحل اولیه وقتی فرد برای وصول و پیگیری چک بلامحل خود به اداره ثبت مراجعه میکند، ممکن است نیازی به پرداخت هزینه خاصی نباشد. اما پس از صدور اجراییه برای چک، اداره ثبت موظف است اجراییه را به صادرکننده چک ابلاغ کند و وی موظف است ظرف ده روز مبلغ را پرداخت کند.
در صورتی که صادرکننده چک در این دوران از پرداخت آن امتناع بورزد یا تکلیف را مشخص نکند، عملیات اجرایی برای استعلام اموال صادرکننده چک آغاز میشود و اموالی مانند اموال غیرمنقول، خودرو، حسابهای بانکی و غیره ممکن است مورد توقیف قرار گیرد.
در صورتی که طی ۱۰ روز مهلت داده شده، تکلیف مشخص شده و چک پرداخت شود یا در شرایط خارج از اداره توافقی بین طرفین اتفاق بیافتد، هیچ مبلغی از طرفین شکایت دریافت نخواهد شد. اما در صورتی که صادرکننده چک در مهلت قانونی تعیین تکلیف نکند، نیم عشر معادل ۵ درصد از رقم صدور اجرایی کسر و به حساب خزانه واریز خواهد شد.
به علاوه، باید توجه داشت که روند دریافت هزینهها در محاکم قضایی بستگی به سیستم و قوانین مربوطه در هر کشور دارد. معمولاً در این سناریو، ابتدا باید هزینه دادرسی پرداخت شود و سپس رسیدگی به پرونده آغاز میشود و در نهایت قاضی حکم صادر کرده و عملیات اجرا در دایره اجرای احکام انجام میشود.
لطفاً در نظر داشته باشید که جزئیات و هزینههای دقیق مرتبط با صدور اجراییه برای وصل چک برگشتی در هر موقعیت قانونی و منطقه ممکن است متفاوت باشد. برای اطلاعات دقیقتر و به روزتر، توصیه میشود با مراجع مختصص و مراکز قضایی محلی تماس بگیرید.
صدور اجراییه در کوتاهترین زمان مراجعه
در صدور اجراییه، میتوان در کوتاهترین زمان ممکن به اداره ثبت مراجعه کرد و فرآیند رسیدگی و صدور اجراییه از مراحل ابتدایی آغاز میشود. یکی از مزیتهای این روش این است که در این مرحله اولیه نیازی به رسیدگی دادگاهی نیست و صدور اجراییه مستقیماً در اداره ثبت انجام میشود. به عبارت دیگر، در لحظه ثبت تقاضا، اجرای اجراییه قابل انجام است، زیرا چک به عنوان یک سند رسمی لازمالاجرا در نظر گرفته میشود.
در صورتی که نیاز به صدور ممنوعالخروجی وجود داشته باشد، پس از ثبت تقاضا در اداره ثبت، بدهکار به صورت ممنوعالخروج اعلام خواهد شد. این به معنای محدود شدن حق خروج از کشور برای فرد مورد بدهی است.
نکته های مهم در خصوص ثبت شکایت از چک برگشتی
در خصوص ثبت شکایت از چک برگشتی، موارد زیر را بهعنوان نکات مهم میتوان در نظر گرفت:
- تهیه دو نسخه کپی از پشت و روی اصل چک: قبل از ثبت شکایت، باید دو نسخه کپی از هر دو صفحه چک (پشت و روی) تهیه شود.
- تهیه دو نسخه کپی از گواهینامه بانک: همچنین، باید دو نسخه کپی از گواهینامه بانک که شامل دلیل عدم پرداخت چک است، تهیه شود.
- برابر اصل کردن کپیها: کپیهای تهیه شده باید قبل از ارائه به مراجع قضایی، برابر اصل شوند. به این معنی که میبایست کپی و اصل چک و گواهینامه بانک با یکدیگر مطابقت داشته باشند.
- تکمیل و امضای شکایت در فرمهای چاپی مخصوص: برای ثبت شکایت، باید فرمهای چاپی مخصوص مربوط به شکایت چک برگشتی را تکمیل کرده و امضا نمود.
- تحویل و ارائه اصل چک و مدارک شناسایی: در نهایت، باید اصل چک، اصل شناسنامه و یا کارت شناسایی دیگر خود را به مرجع قضایی تحویل و ارائه داد.
توجه داشته باشید که این نکات به عنوان راهنمایی عمومی ذکر شدهاند و ممکن است مراجع قضایی خاص، الزامات یا فرمالیتهای دیگری را نیز در ارائه مدارک و فرآیند ثبت شکایت از چک برگشتی درخواست کنند. لذا مناسب است قبل از ثبت شکایت، با اداره ثبت مربوطه تماس حاصل کرده و اطلاعات دقیق در این خصوص را استعلام نمایید.
شکایت از چک برگشتی کیفری و دریافت حکم جلب صادرکننده
در صورتی که تصمیم به شکایت از چک برگشتی در حوزه کیفری گرفتهاید و میخواهید حکم جلب صادرکننده چک را دریافت کنید، مراحل زیر را دنبال کنید:
- تهیه برگه اصلی چک و گواهی عدم پرداخت: ابتدا برگه اصلی چک و گواهی عدم پرداخت را آماده کنید. این دو مدرک برای توضیح و اثبات عدم پرداخت چک استفاده میشوند.
- تنظیم دادخواست شکایت چک برگشتی: با تنظیم یک دادخواست شکایت چک برگشتی، به دادسرا مراجعه کنید. در این دادخواست، جزئیات شکایت شما راجع به چک برگشتی را بیان کنید.
- تهیه تمبر شکایت: یک تمبر شکایت را برای برگه شکایت تهیه کنید و آن را بر روی برگه بچسبانید. این تمبر نشانگر اعتبار و قانونی بودن شکایت شماست.
- ارائه دادخواست و دریافت حکم جلب: پس از تنظیم و تهیه دادخواست شکایت، به دادسرای صالح (مربوط به منطقه قضایی شما) مراجعه کنید و دادخواست را تحویل دهید. سپس دادسرا بررسی میکند و در صورت صحت شکایت، حکم جلب را صادر خواهد کرد. این حکم جلب برای استدعای صادرکننده چک و انجام روند قانونی مربوط به پرداخت مبلغ چک صادر میشود.
شکایت از چک برگشتی حقوقی
توجه داشته باشید که مراحل و فرآیند دقیق قضایی ممکن است براساس قوانین و مقررات محلی شما متفاوت باشد. بنابراین، مناسب است قبل از اقدام، با مراجع قضایی مربوطه مشورت کنید و راهنماییهای لازم را دریافت کنید.
در صورتی که چکی که صادر شده وعدهدار باشد و مشخص شود که چک برگشتی حقوقی است، دیگر نیازی به مراجعه به دادسرا ندارید. برای پیگیری این موضوع، میتوانید اقدامات زیر را انجام دهید:
- مبلغ چک کمتر از ۲۰۰ میلیون ریال است: در این صورت، باید دادخواست حقوقی را به شورای حل اختلاف ارائه داده و درخواست پیگیری قضایی در این خصوص را ثبت کنید.
- مبلغ چک بیشتر از ۲۰۰ میلیون ریال است: در این صورت، میتوانید شکایت خود را علیه صادرکننده چک برگشتی از طریق مراجعه به دادگستری ثبت کنید.
در صورتی که اطلاعاتی درباره اموال ثبتی صادرکننده چک برگشتی دارید و مطمئن هستید که دارای اموال ثبتی مانند خانه، ماشین، ملک یا دارایی خاصی به نام او است، میتوانید برای توقیف این اموال به اداره ثبت مراجعه کنید. برای این منظور، برگه اصلی چک برگشتی و گواهی عدم پرداخت لازم است.
لازم به ذکر است که اداره ثبت تنها حکم مصادره اموال را صادر میکند و برای جلب فرد مجرم حکمی صادر نمیشود. بنابراین، برای جلب فرد مجرم، باید از طریق دادگستری اقدام کنید
وکیل پایه یک علی مرتضایی
اگر شما نیاز به مشاوره درباره شیوههای شکایت از چکهای برگشتی دارید، میتوانید با وکیل علی مرتضایی، بهترین وکیل کیفری تهران، در دپارتمان وکالت مرتضایی تماس بگیرید. وکیل علی مرتضایی از این موسسه با ارائه خدمات و راهنماییهای حرفهای، شما را در این زمینه همراهی میکند.
برای دریافت مشاوره حقوقی و پرسش سؤالات خود به صورت آنلاین و از طریق واتساپ، میتوانید از مشاوره استفاده کنید. برای تماس کلیک کنید.
