انواع طلاق، جدایی با درخواست چه شخصی انجام می گردد؟

طلاق یکی از مسائلی است که ممکن است در طول زندگی زوجی بروز کند. به طور کلی طلاق به جدایی دائمی و رسمی دو نفر از همسران گفته می‌شود. مهم نیست در انواع طلاق، جدایی با درخواست چه شخصی انجام می گردد؟ برای اینکه یک طلاق به خوبی صورت پذیرد، باید اقدامات و رویه‌های خاصی را رعایت کرد. به همین دلیل نیاز است که افرادی که به دنبال انجام طلاق هستند، اطلاعات کافی در این زمینه داشته باشند.

در ادامه به بررسی انواع طلاق‌ها و مواردی که باید در نظر گرفته شود پرداخته می‌شود. هر نوع طلاقی دارای مراحل، مستندات و فرآیندهای خاصی است و برای اینکه به خوبی انجام شود، باید با دقت و توجه به جزئیات انجام شود.

یکی از چالش‌هایی که در حوزه حقوق و قانون با آن مواجه هستیم، زبان و واژگان حقوقی است. در سراسر جهان، زبان و اصطلاحات حقوقی برای عامه مردم کمی دشوار و گاهی چالش برانگیز است، به خصوص اینکه هر کشور و حتی هر منطقه، اصطلاحات خاص خود را در این حوزه دارد. در ایران نیز، ادبیات حقوقی آمیخته با واژگان عربی و فقهی است که برای بسیاری از افراد به دلیل پیچیدگی و تعدد مفاهیم موجود، سختی‌هایی را به همراه دارد.

یکی از مباحثی که در این حوزه می‌تواند برای بسیاری از افراد چالش برانگیز باشد، انواع طلاق است. در حقوق ایران، طلاق رجعی، طلاق خلع و طلاق بائن سه نوع از طلاق هستند که برای برخی افراد به دلیل پیچیدگی و تفاوت‌های موجود در هر کدام از آن‌ها، موضوعی جای سوال است. بنابراین، آشنایی با این اصطلاحات و تفاوت‌های آن‌ها، بسیار مهم و حیاتی است تا افراد بتوانند حقوق و وظایف خود را به خوبی بشناسند و در مورد آن‌ها اطمینان داشته باشند.

در این مختصر، سعی کرده‌ایم به سادگی به سوالات مربوط به انواع طلاق در اسلام پاسخ دهیم.

طلاق، یک کلمه عربی است که از مصدر “طلق” به معنای “رهایی”، “آزاد کردن” و … می‌آید. به طور کلی، طلاق به معنای برهم زدن پیمان زناشویی است. بر اساس قانون، طلاق مشمول احوال شخصی است و بر اساس مذهب، پیروان هر دینی که در قانون اساسی تشخیص داده شده باشد، می‌توانند به موجب دین خودشان ازدواج خود را لغو کنند. با این حال، بر اساس مذهب شیعه، طلاق توانایی مرد است.

بنابراین، ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی بیان می‌کند که: “مرد می‌تواند در هر زمانی، هر زنی که می‌خواهد را طلاق دهد.”

اما در شرایط خاص، زن می‌تواند با اثبات عسر و حرج یا با شرایط ضمن عقد، با عدم رضایت شوهر خود، از طریق دادگاه طلاق بگیرد. به عبارت دیگر، در این حالت، با تحقق شرایط، دادگاه مجبور به اجرای طلاق شوهر (زوج) می‌شود.

در قانون حاکم در ایران طلاق به دو روش زیر طبقه بندی می گردد:

جدایی با درخواست چه شخصی انجام می گردد.

دراین طبقه بندی از طلاق که جدایی با درخواست چه شخصی است به سه مدل از این منظر خواهیم رسید:

طلاق از طرف زن به چه نحوی است؟

در قانون طلاق کشور ما، به طور معمول، حق طلاق در اختیار آقا قرار دارد و خانمان این حق را به طور مستقیم ندارند. با این حال، در برخی شرایط، اجازه طلاق به خانم می‌دهند. به طور مثال، اگر آقا به خانم وکالت دهد، خانم می‌تواند با وکیلش از آقا درخواست طلاق کند.

در سند ازدواج در ایران 12 شرط نوشته  شده است که در صورت بروز هر یک از این شرط ها و اثبات آن خانم می تواند درخواست طلاق داشته باشد. اگر چه، حق طلاق به طور معمول در اختیار خانم نیست، اما قوانین برای حفظ حقوق خانم‌ها در شرایطی که به عسر و حرج معروف هستند، پیش بینی شده است و خانم‌ها می‌توانند در چنین شرایطی درخواست طلاق دهند.

“عسر و حرج” به معنای شرایطی است که برای خانمان بسیار سخت و ناپذیر است و باعث مشقت و رنجشان می‌شود. یکی از این شرایط، شماره ۱۲ از شروط ازدواج، می‌گوید که شوهر بدون رضایت همسر خود حق ندارد به ازدواج دیگری بپردازد، و در صورت عدم رعایت این شرط، دادگاه می‌تواند به تشخیص خود اقدامات لازم را برای اجرای عدالت بگیرد.

و یا عدم وجود رابطه جنسی در زندگی مشترک است که در قوانین به شدت تاکید شده است و اگر خانم بتواند این شرط را ثابت کند، می‌تواند یکی از شروط لازم برای درخواست طلاق از طرف خود را فراهم کند.

مهریه در صورت طلاق از طرف زن برخلاف تصورات نیز وجود داشته و با نوع طلاق (بائن، رجعی) هیچ ربطی ندارد. با این حال، وصول همزمان مهریه و اخذ رای طلاق از دادگاه، به دلیل پیچیدگی‌های مربوط به هر کدام، ممکن است با مشکلاتی همراه باشد. با این حال، از لحاظ قانونی این کار غیر ممکن نیست.

طلاق از طرف مرد به چه نحوی است؟

همانطور که قبلاً بیان شد، یکی از انواع طلاق طلاق از طرف مرد است. طبق قوانین ایران، حق طلاق در این حالت به مرد تعلق دارد و حتی اگر همسرش به او وکالت در این زمینه بدهد، این حق از او ساقط نمی‌شود. به عبارت دیگر، مرد می‌تواند به دادگاه مراجعه کرده و درخواست طلاق خود را ارائه دهد. این درخواست ممکن است به دلیل عدم توافق در زندگی خانوادگی یا دلایل دیگری از سوی مرد صادر شود. در هر صورت، دادگاه پس از بررسی شرایط و مدارک مربوطه، می‌تواند به صدور حکم طلاق برای مرد اقدام کند.

به منظور اینکه دادگاه رای به طلاق از طرف زوج را صادر کند، وظیفه آقا است که کلیه حقوق و مالیات همسرش را تعیین و تکلیف کند. این حقوق و مالیات شامل مهریه، نفقه و اجرت المثل است. آقا می‌تواند به چندین روش مهریه را پرداخت نماید: مهریه را به صورت کامل پرداخت کند و یا با موافقت دادگاه و توافق با همسرش به صورت اقساطی پرداخت کند و یا می‌تواند یک سند رسمی از همسرش دریافت کند که نشان دهد همسرش مهریه را دریافت یا بذل کرده است.

اجرت المثل چیست؟

اجرت المثل به معنای پرداخت مبلغی به همسر برای تلافی زحمات و خدماتی است که او در طول زندگی مشترک به خانواده و ازدواج داده است. باید توجه داشت که اجرت المثل در صورتی اعمال می‌شود که طلاق از طرف مرد باشد و در صورت طلاق توافقی یا طلاق از طرف زن، این پرداخت مورد نیاز نیست.

در حالتی که مرد درخواست طلاق دهد، دادگاه باید با توجه به شرایط خانوادگی و اقتصادی زوجین و میزان زحمات و خدماتی که زن در طول زندگی مشترک به خانواده و ازدواج داده است، مبلغی را به عنوان اجرت المثل تعیین کند. طبق قانون، اجرت المثل نباید بیشتر از سه سال نفقه باشد و باید در حد معقول باشد و به نوعی به پایان کار زن مربوط می‌شود.

پس از تعیین مبلغ اجرت المثل توسط دادگاه، آقا موظف است آن را پرداخت کند. این پرداخت می‌تواند به صورت کامل یا در قالب اقساط و بر اساس توافق زوجین باشد. با پرداخت مبلغ اجرت المثل، آقا می‌تواند همسر خود را طلاق دهد و این پرداخت به نوعی به عنوان جبران خدمات زن به خانواده در طول زندگی مشترک محسوب می‌شود.

در مورد نفقه هم دادگاه با توجه به میزان درآمد و هزینه‌های زندگی مشترک، نقش وظیفه‌ای و شان خانم و آقا، میزان نفقه را مشخص خواهد کرد. در صورتی که آقا در طول زندگی مشترک سندی برای ادعا پرداخت نفقه به همسرش نداشته باشد، ملزم به پرداخت آن است. به‌طور کلی، زمان و مبلغ پرداخت نفقه توسط دادگاه تعیین می‌شود و آقا باید مطابق با تعیینات دادگاه، نفقه را پرداخت کند.

طلاق به صورت توافقی:

طلاق توافقی به معنای جدایی خودخواسته و توافقی بین زوجین است که هر دو آن را می‌پذیرند و قصد جدایی را دارند. در این نوع طلاق، هر دو طرف با هم به توافق می‌رسند و در این مسیر از خدمات وکیل استفاده می‌کنند.

برای رسیدن به یک طلاق توافقی، ابتدا شرط اصلی آن توافق زوجین بر اصل جدایی است. پس از آن، باید بر روی مهریه هم توافق شود. توافق بر روی مهریه می‌تواند شامل بخشیدن مهریه (بذل مهریه)، دریافت کامل مهریه، دریافت بخشی از مهریه و یا دریافت هر مبلغ و سندی به عنوان مهریه باشد. همچنین، نفقه یکی دیگر از مسائل است که باید در طلاق توافقی زوجین بر روی آن توافق کنند. هر نوع توافقی در این زمینه قابل اجراست.

نکاتی در مورد طلاق توافقی:

اگر زوجین صاحب فرزند باشند و فرزندانشان هنوز از مدار حضانت خارج نشده باشند، در این صورت باید در مورد حضانت و ملاقات با فرزندانشان هم توافق کنند.

در اینجا، مدار حضانت به این معناست که فرزند دختر تا سن ۹ سالگی و فرزند پسر تا سن ۱۵ سالگی در مدار حضانت و مسئولیت والدین هستند و پس از آن خودشان می‌توانند با کدام یک از والدینشان زندگی کنند. به عبارت دیگر، زوجین باید در مورد مدت زمان حضانت و شرایط ملاقات با فرزندانشان توافق کنند.

به طور کلی، مراحل طلاق توافقی معمولاً سریع‌تر از انواع دیگر طلاق‌ها طی می‌شود زیرا زوجین هردو راضی به جدایی هستند و تلاش می‌کنند با همکاری دادگاه و وکیل خود، این فرایند را به سرعت و با کمترین تنش انجام

در طلاق توافقی، زوجین باید به توافق در مورد تقسیم دارایی‌ها نیز برسند. در صورتی که دارایی‌های زوجین به صورت مشترک باشد، باید به توافق در مورد تقسیم آن‌ها برسند. همچنین باید توافق کنند که هر یک از زوجین مسئولیت دیون‌های مشترک را به چه صورتی بر عهده خواهند داشت.

در ایران، طلاق توافقی باید توسط دادگاه تأیید شود و برای این منظور، زوجین باید در دادگاه حاضر شوند و توافق خود را به صورت کتبی تأیید کنند. پس از تأیید، دادگاه فرم ازدواج و اسناد مربوط به طلاق را به مرجع ثبت احوال ارسال می‌کند و طلاق توافقی معتبر می‌شود.

مزیت اصلی طلاق توافقی، سرعت و صرفه‌جویی در هزینه‌هاست. در صورتی که زوجین توان مقابله با تنش‌های زندگی را ندارند و برای جدایی تصمیم گرفته‌اند، طلاق توافقی می‌تواند راه‌حل مناسبی باشد. همچنین، در طلاق توافقی، زوجین کنترل بیشتری بر روی تصمیم‌گیری‌های خود دارند و نیازی به رفتن به دادگاه و تحمل هزینه‌های قضایی ندارند.

قسمت دوم مقاله

معرفی وکیل پایه یک برای امور طلاق

برای پیدا کردن وکیلی مناسب برای پرونده طلاق خود، بهتر است با چند وکیل و دفتر حقوقی مشورت کنید تا بتوانید وکیلی را پیدا کنید که با نیازهای شما همخوانی دارد و دارای تخصص و تجربه لازم در این زمینه است.

همچنین، می‌توانید از نظرات و تجربیات دیگران درباره وکلا استفاده کنید و در جستجوی وکیل خود، از اینترنت و وب‌سایت‌هایی که اطلاعاتی درباره وکلا و دفاتر حقوقی در اختیار شما قرار می‌دهند، استفاده کنید.

در هر صورت، انتخاب وکیلی با تجربه و تخصص در زمینه طلاق می‌تواند به شما در این روند حقوقی کمک زیادی کند و اطمینان خاطر شما را در این مسیر به ارمغان آورد.

با توجه به موارد گفته شده، پیشنهاد ما این است که آقای علی مرتضایی که دارای سابقه ای درخشان در امور وکالت است، می‌تواند بهترین مشاور و همراه شما در امور حقوقی و قضایی باشد. او با تجربه و تخصص خود، می‌تواند به شما در رسیدگی به پرونده طلاق کمک کند و اطمینان خاطر شما را در این مسیر تضمین کند. برای کسب اطلاعات کلیک کنید.

مقالات پیشنهادی : طلاق و انتخاب وکیل مناسب